Çocuklarda Unutkanlık

Özellikle çocuklarda çok yaygın bir sorun olan unutkanlığın birden fazla nedeni; her nedene bağlı olarak da farklı çözüm yolları vardır. Ama unutmaması için verilecek sert uyarılar, unuttuğu için azarlama ve cezalandırma, unutkan ve dikkatsiz olduğu yönündeki aşağılamalar bu konuda hiç işe yaramayacağı gibi çocukların unutkanlığını daha da arttırır.

Unutkanlığın ne zaman(özellikle hangi yaşlarda) ve ne şekilde başladığı çok önemlidir. Eğer daha önceleri böyle bir sorunu olmayan bir çocukken 9 yaş ya da takip eden yıllarda(10-11-12-13-14) unutkanlık başladı ama çocuğun neşesinde ve yaşama bağlılığında bir düşme yok ise kaygılanacak bir şey yok demektir. Bu durum normal bir ergenlik değişimidir ve üstünde durulmaz ise yaşla birlikte kendiliğinden düzelir. Ancak bu dönemde çocuk sert uyarılar alır ve aşağılanırsa yetişkinlik döneminde de sürebilecek bir unutkanlık sorunu oluşabilir.

Gene önceleri böyle bir sorunu yokken çocukta bir unutkanlığın başladığını fark ettiyseniz ve buna içe kapanma ve neşesizlik içeren bir çöküntü eşlik ediyorsa bu bir depresyon başlangıcı olabilir ve olabildiğince kısa sürede profesyonel yardıma başvurmak gerekir. Eğer unutkanlığın kaynağı gerçekten bir depresyon başlangıcı ise ebeveynlerin verecekleri sert tepkiler, çocuğu kötü yönde etkiler, büsbütün içe kapanmasına neden olur ve depresyonunu arttırır. 

Unutkan sıkça görüldüğü bir diğer durum ise dikkat eksikliği ve bazen de dikkat eksikliğine eşlik eden hiperaktivite durumudur. Hiperaktivite ve dikkat eksikliği yapısal bir sorundur. Tam olarak neden olduğu bilinmemekle birlikte genetik olabileceği ya da doğum sırasında oluşmuş olabileceği yönünde tam olarak ispatlanmamış bulgular vardır. Kesin olan, beynin negatif etkilenmesiyle oluşmuş yapısal bir sorun olduğudur.

Bazen dikkat eksikliği olan çocuklar bir konuda çok ciddi şekilde yoğunlaşabilirler ve dikkatlerini toplayabilir, unutmadan bir şeyleri halledebilirler. Bu durum, anne ve babaları “isterse yapabilir” gibi düşündürebilir. Ancak bu dikkati uzun süre korumaları kaldıramayacakları derecede yorucu ve bu nedenle de yapısal olarak olanaksızdır. Yani istemediğinden değil, yapamadığından kaynaklanmaktadır.

Hiperaktivite ve dikkat eksikliği ve bundan kaynaklanan unutkanlığın özel bazı egzersizler ve medikal destekle sağaltımı mümkündür. Ancak geçer diye bekleyerek kaybedilen zaman çocuğun eğitiminde kapatılması güç bir açığın oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle durumu fark eder etmez profesyonel desteğe başvurmak yerinde olur.

Nedeni her ne olursa olsun sert uyarı ve aşağılamalar unutkanlığın pekişmesine yol açacaktır. Lütfen bundan önemle kaçınınız.

Psk. Elif Y. Çavuşoğlu

(Terapist)